Chùa Bà Thiên Hậu Đồng Nai chốn thiêng 345 tuổi bên dòng sông huyền thoại

Tọa độ chùa Bà Thiên Hậu Đồng Nai, hướng dẫn di chuyển 

Chùa Bà Thiên Hậu Đồng Nai nằm ở đường Huỳnh Văn Nghệ, tổ 30, khu phố 5, của phường Bửu Long. Du khách muốn đến đây có thể di chuyển rất dễ dàng với giao thông thuận tiện, bạn có thể đi xe máy hoặc taxi, grab, xe buýt… Theo đó, nếu như đi xe máy hoặc xe tự lái du khách chỉ cần tìm kiếm đường Huỳnh Văn Nghệ, phường Bửu Long và di chuyển theo lộ trình trên Google Maps là sẽ đến được chùa Bà Thiên Hậu.

Nếu như di chuyển bằng xe buýt, từ bến xe Biên Hòa bạn có thể chọn tuyến xe buýt số 7 với lộ trình đi qua các cung đường như Nguyễn Ái Quốc, 30 tháng 4, Hà Huy Giáp, Cách Mạng Tháng 8 đến đường Huỳnh Văn Nghệ nơi có chùa Bà Thiên Hậu. Bạn cũng có thể đi tuyến xe buýt số 9 với lộ trình từ bến xe Biên Hòa đến thẳng đường Huỳnh Văn Nghệ. 

Chùa Bà Thiên Hậu Đồng Nai công trình kiến trúc người Hoa độc đáo 

Ở Đồng Nai, chùa Bà Thiên Hậu là một trong những công trình kiến trúc tiêu biểu cho văn hóa người Hoa. Theo các bậc cao niên, chùa Bà Thiên Hậu Đồng Nai được xây dựng bởi cộng đồng những người làm nghề đá ở Bửu Long, nhằm mục đích thờ tổ nghề. Người ta cho biết rằng, nơi đây được xây dựng bởi cộng đồng người Hoa Hẹ từ thế kỷ thứ XVII. Ban đầu những người Hẹ làm nghề đá ở đây chỉ dựng một miếu thờ tổ nghề là Ngũ Đinh, rồi theo thời gian sau này mới thờ các tổ nghề liên quan. Cụ thể đối tượng thờ chính là ông Vũ Đinh tức ông tổ nghề đá, tiếp đến là ông Lỗ Ban là ông tổ nghề mộc, Ông Út chỉ là ông tổ nghề rèn. Đến năm 1967, người dân ở đây đã rước linh vị Bà Thiên Hậu tọa ở miếu Cây Quăng, về sau này nếu mới có danh xưng là Thiên Hậu Cổ Miếu.

Thời gian đầu, ngôi miếu chỉ được xây dựng tương đối thấp bởi các loại đá được khai thác ở ngay tại vùng Bửu Long. Đến năm 1894, trong quá trình trùng tu người Hẹ ở đây đã tiếp tục cơi nới và thay đổi kiến trúc miếu, mở rộng và nâng cao hơn. Dù vậy dấu tích còn lại của máy tường cũ ở đây vẫn còn khá rõ nét. 

Kiến trúc của chùa Bà Thiên Hậu Đồng Nai được xây dựng theo kiểu chữ công, không gian xung quanh đều có tường bao theo kiểu “nội công ngoại quốc”. Mặt tiền của miếu hướng về dòng sông Đồng Nai, bên trong gian chính là nơi được sử dụng để thờ phụng, ở bên trái là thờ các vị tiền bối và ở bên phải chính là nhà khách. Bên trong Chánh điện của miếu chính là nơi để thờ Tam vị tổ sư với những bức tượng được tạo bằng đá xanh, áo trang trí là hoa văn theo kiểu của nhà võ, hai bên khám thờ có cặp liễn đối được khắc chìm tinh xảo trong đá, dát vàng lá. Năm 2008 Miếu Tổ Sư chùa Bà Thiên Hậu Đồng Nai đã được xếp hạng là di tích cấp tỉnh. 

>> Xem thêm: Các tour du lịch Miền Nam hấp dẫn

Chùa Bà Thiên Hậu Đồng Nai và những truyền thuyết 

Gắn liền với chùa Bà Thiên Hậu Đồng Nai là những câu chuyện truyền thuyết mang màu sắc tâm linh văn hóa độc đáo . Theo đó, người ta cho biết lễ hội làm chay ở chùa Bà Thiên Hậu có nguồn gốc từ Trung Quốc. Trong một dạo, khi dịch bệnh xảy ra có rất nhiều người chết, người ta đã mời pháp sư đến để lập Trai Đàn nhằm cúng cầu an và xin bà Thiên Hậu, cùng các vị chư thần che chở, ban phúc, sau này đã thoát nạn và mùa màng bội thu cuộc sống yên vui.  Khi đến với vùng đất Đồng Nai để định cư, thì người Hoa ban Hẹ vẫn giữ tục lệ cũ để thờ cúng và tổ chức lễ hội với tần suất 3 năm 1 lần 

Cũng có câu chuyện nói rằng cách nay khoảng 150 năm, vùng đất Bửu Long đã có dịch tả và bà đã nhập vào ông Tào Khương, cho biết rằng người dân hãy lên núi hái đủ 100 vị thuốc lá về trị bệnh, người ta đã làm theo và hết bệnh dịch. Hiện tại Thiên Hậu Cung ở thành phố Biên Hòa vẫn còn đang lưu giữ 100 cây xăm nói về 100 vị thuốc đã được bà Thiên Hậu chỉ dạy trị bệnh thời kỳ đó. Cũng bắt đầu từ khi ấy người dân trong vùng hễ ai bị bệnh đều sẽ đến Thiên Hậu Cung để xin xăm, xin thuốc. 

Gắn liền với chùa Bà Thiên Hậu Đồng Nai còn có câu chuyện truyền thuyết rằng trong thời kỳ chống Pháp, đất Bửu Long là nơi trú ẩn của các cán bộ Việt Minh. Chính vì vậy đây là nơi diễn ra những trận càn lớn của quân địch, chúng chém giết nhiều người và ông Khoang bị bắn chết ngay trước Miếu Thiên Hậu, cũng chính vì thế mà người ta đã tổ chức lễ hội làm chay với tục lệ 3 năm một lần nhằm cúng các chiến sĩ trận vong. 
 

Lễ hội Làm chay Chùa Bà Thiên Hậu Đồng Nai nét văn hoá độc đáo 

Lễ hội làng chay chùa Bà Thiên Hậu Đồng Nai được biết đến là một trong những lễ hội lớn và đặc sắc nhất vùng, thu hút cả người dân địa phương và du khách từ khắp nơi tìm đến dự hội. 

Lễ hội này có quy mô rất lớn, diễn ra từ ngày 10 đến ngày 13/6 Âm lịch hàng năm tại Thiên Hậu Cổ Miếu, tức chùa Bà Thiên Hậu Đồng Nai. Mục đích của lễ hội là tưởng nhớ tổ nghề, tạ ơn các đấng thần linh và cầu nghề nghiệp, cầu an cũng như cầu siêu cho các vong linh đã khuất. 

Lễ hội này bao gồm hai phần là phần lễ và phần hội, trong đó phần lễ sẽ có nghi thức rước thánh vị tọa Kiều xuất hành đến các miếu khác ở phường Bửu Long như miếu Cây Quăng miếu Bà Tiên, miếu Thổ Địa…. để rước các thánh thần về dự lễ làm chay. Tiếp đến là lễ cầu an, phóng sinh và một nghi thức rất quan trọng là xô dàn kết lễ làm chay, tức tất cả các vật ở trên giàn đều được sẽ xô xuống, đem phân phát cho người dân, sau đó đốt hình ông Tiêu. 

Ngoài phần nghi lễ độc đáo, thì phần hội của lễ hội làng chay cũng rất náo nhiệt bao gồm nhiều hoạt động khác nhau như biểu diễn nghệ thuật hát cải lương xuyên suốt thời gian diễn ra lễ hội, trình diễn múa lân, diễu hành trên đường Huỳnh Văn Nghệ hay ở trong sân của Miếu. 

>> Xem thêm: 5 lễ hội truyền thống ở Đồng Nai thu hút nhiều du khách khám phá

Từ mục đích ban đầu là để tôn vinh tổ nghề, thì hiện tại lễ hội làm chay đã kết hợp và dung nạp cả các tín ngưỡng khác nhau như thờ Thiên Hậu, Quan Thánh Đế Quân. Dù vậy tính chất của lễ hội là cầu an, cầu phúc và cầu siêu thì vẫn được giữ gìn nguyên vẹn. Lễ hội làm chay của chùa Bà Thiên Hậu Đồng Nai là dịp để cộng đồng người Hoa địa phương giao lưu kết nối với nhau, tạo nên sự phong phú trong văn hoá, đời sống khu vực. 

Hồng Thọ (Tổng hợp) - dulichvietnam.com.vn 

Ảnh: Internet