Lễ hội Tết ở Huế cho gia đình bạn du xuân, cầu bình an

Lễ Dựng nêu, lễ Hạ nêu, lễ đấu vật làng Sinh… đều là lễ hội Tết ở Huế từ nhiều năm nay. Tới lễ hội, du khách sẽ hiểu hơn về nét đẹp văn hoá của cố đô cũng như hoà chung không khí lễ hội rộn ràng dịp đầu năm mới. 

1. 6 lễ hội Tết ở Huế đáng để bạn trải nghiệm 

1.1 Lễ Dựng nêu, Hạ nêu

Địa chỉ: Hoàng Cung Huế, đường 23/8, Phường Thuận Hòa, TP. Huế (sau sáp nhập là phường Phú Xuân, TP. Huế)

Lễ Dựng nêu (hay còn gọi là lễ Thướng tiêu) có từ thời nhà Nguyễn, thường diễn ra vào ngày 23 hoặc ngày 25 tháng Chạp âm lịch, do vua trực tiếp làm chủ lễ, như một tín hiệu báo hiệu Tết đã đến. Năm 2013, lần đầu tiên, nghi lễ Dựng nêu đã được Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế tái hiện. Và từ đó đến hiện nay, mỗi khi sắp đến Tết, lễ Dựng nêu được tổ chức thường niên, trở thành một truyền thống tại Khu Di sản Huế.

Lễ Dựng nêu là lễ hội Tết ở Huế. Ảnh: Lê Hoài Nhân

Nêu được mang đi làm lễ là cây tre cao hơn 20m. Trên đỉnh cây nêu có treo bùa, ấn, đèn lồng để dâng lên thần linh. Người ta quan niệm rằng sau khi ông Táo lên chầu trời vào 23 tháng Chạp thì sẽ không còn vị thần nào bảo vệ nhà trước ma quỷ nên việc dựng cây nêu có đủ bùa, lễ vật sẽ giúp xua đuổi tà ma, quỷ dữ trong những ngày Tết. 

Mỗi cây nêu dựng lên trong lễ Thướng tiêu – lễ hội Tết ở Huế được xem như biểu tượng tranh đấu giữa cái ác và cái thiện, giữa thần linh và quỷ dữ để bảo vệ cuộc sống cho người dân. Tục lệ dựng nêu ngày Tết còn tượng trưng cho ý chí vươn cao và niềm mơ ước của nhân dân về một năm mới bình an. 

Lễ hội Tết ở Huế diễn ra trong không khí trang nghiêm. Ảnh: Lê Hoài Nhân

Nét đặc biệt trong lễ Dựng nêu diễn ra tại Hoàng Cung Huế chính là việc luôn gắn liền với đại nhạc, tiểu nhạc cùng nhiều nghi thức trang trọng như lễ bái, nghinh thần, khánh hạ… Mỗi nơi có đoàn rước nêu hay nơi dựng nêu đều thu hút rất đông khách du lịch. 

Lễ Hạ nêu báo hiệu kỳ nghỉ Tết đã khép lại. Ảnh: Báo Thanh niên

Người lại với Lễ Dựng nêu, lễ Hạ nêu thường diễn ra vào ngày mùng 7 tháng Giêng, đánh dấu việc Tết Nguyên đán đã kết thúc. Mâm cỗ dâng lên thường đủ bàn thượng, trung, hạ, có lễ vật như đèn, hương hoa, mâm ngũ quả, gà trống luộc, mâm xôi, cau trầu, heo quay, vàng mã. Sau nghi lễ, người dân thường xin chữ như mong muốn một năm mới tốt lành. 

1.2 Lễ làng Sình 

Địa chỉ: Đình làng Sình, Xã Phú Mậu, Huyện Phú Vang, TP. Huế (sau sáp nhập là Xã Phú Mậu, TP. Huế)

Nếu tìm kiếm lễ hội Tết ở Huế, bạn nhất định phải tới lễ hội làng Sình Huế. Cách trung tâm thành phố không xa, chỉ khoảng 9km, Làng Sình được biết tới là ngôi làng cổ đã có hàng trăm năm tuổi. Làng nằm ven bờ sông Hương, bình dị và êm đêm bao đời nay. Ngôi làng như một điểm chấm phá đặc biệt giữa cuộc sống nhiều bộn bề và vội vã của thời nay. 

Làng Sình có lễ hội thu hút rất đông người tham gia. Ảnh: Người lao động

Ngay từ khi đặt chân tới làng Sình, bạn đã có thể cảm nhận một vẻ đẹp trầm mặc rất riêng. Ở làng Sình có lễ hội đấu vật đã tồn tại hơn 200 năm, diễn ra khoảng mùng 10 tháng Giêng hàng năm. 

Theo cẩm nang du lịch Huế, lễ hội làng Sình Huế để cầu bình an, sức khoẻ và mùa màng bội thu cũng như rèn luyện thể lực, sự dũng cảm của thanh niên trong làng. Lễ hội bắt đầu với nghi lễ vái tạ Thành Hoàng của trưởng bối để nhắc nhở thế hệ con cháu nhớ tới công ơn tổ tiên. Vào ngày diễn ra lễ hội, ngay từ sáng sớm, không khí đã sôi sục khắp đường làng ngõ xóm. Người dân, khách du lịch tề tịu rất đông, chật kín người theo dõi. 

Lễ hội Tết ở Huế diễn ra trong không khí sôi động. Ảnh: sovaba

Lễ hội làng Sình Huế - lễ hội Tết ở Huế không đặt nặng việc thắng thua mà đề cao tinh thần thượng võ. Các đô vật không được tung đòn nguy hiểm và bất kỳ đô vật nào lên sới cũng đều được nhận thưởng. Tiếng trống, tiếng kèn, tiếng cổ vũ vang dội khắp nơi. 

Tới làng Sình, ngoài việc xem hội đấu vật, khách du lịch cũng có thể tìm hiểu nghề làm tranh truyền thống. Người dân trong làng chủ yếu làm ruộng mưu sinh, hay làm các nghề thủ công khác như đan lát, làm nón… Trong đó, làng Sinh có nghề làm tranh đã nổi tiếng lâu nay. 

Nếu tính trên phương diện kỹ thuật, tranh của làng Sình khá tương đồng với tranh Đông Hồ Bắc Ninh. Người ta thường thể hiện quan niệm, lịch sử, nếp sinh hoạt, văn hoá của con người mảnh đất này thông qua màu sắc, đường nét, chất liệu, chủ đề, bố cục… Dù phức tạp nhưng giá tranh lại rẻ, dao động từ 20.000 – 90.000 đồng tuỳ kích cỡ. 

1.3 Lễ hội Cầu ngư

Địa chỉ: Làng Thai Dương, Phường Thuận An, TP. Huế

Lễ Cầu ngư của làng Thai Dương diễn ra định kỳ 3 năm 1 lần vào ngày 12 tháng Giêng âm lịch. Lễ Cầu ngư không chỉ mang tính tâm linh mà còn thể hiện nét văn hoá tiêu biểu của cố đô. Tham gia lễ hội Tết ở Huế này, du khách sẽ hiểu hơn về tập tục, sinh hoạt của ngư dân làng nghề biển miền Trung tồn tại hơn 500 năm qua.

Lễ hội Cầu ngư diễn ra với mong muốn cầu cho biển thuận gió hoà để bà con ra khơi. Ảnh: Tiền phong

Lễ Cầu ngư chia làm 2 phần, phần lễ và phần hội. Phần lễ có các nghi lễ trang nghiệm, lễ Cung nghing Thần hoàng, các hoạt động nghệ thuật, biểu diễn múa lân, ca Huế, lễ Cầu an… Lúc này, các bô lão trong làng sẽ thắp hương cầu trời đất phù hộ người dân làng chài ra khơi bình yên, bội thu tôm cá. 

Phần hội của Lễ Cầu ngư có trò diễn "làm trò bủa lưới" tái hiện cảnh đánh bắt cá của ngư dân. Trẻ em mặc trang phục hoá trang thành cá nhỏ, tìm cách thoát khỏi lưới. Các chủ thuyền hụ cá, cố hết sức không cho cá thoát ra. Khi lưới thu gọn lại, chủ thuyền sẽ bắt vài con cá đem lên bàn để cúng Thành Hoàng. 

Cuộc thi đua ghe được mong chờ trong phần hội Lễ Cầu ngư. Ảnh: Tiền Phong

Hoạt động được trông chờ nhất trong Lễ Cầu ngư làng Thai Dương là màn đua ghe đầy sôi động, kịch tính. Có thể thấy, lễ hội Cầu ngư Huế giáo dục lòng yêu nước, tạo nên sự gắn kết trong cộng đồng bao đời nay của ngư dân làng chài. 

1.4 Lễ tế Xã Tắc

Địa chỉ: Đàn Xã Tắc, Phường Thuận Hòa, Quận Phú Xuân, TP. Huế (sau sáp nhập là Đàn Xã Tắc, Phường Phú Xuân, TP. Huế)

Một lễ hội Tết ở Huế khác mà Du lịch Việt Nam muốn giới thiệu cho bạn là Lễ tế Xã Tắc, diễn ra vào ngày 11 tháng 2 âm lịch. Từ thời nhà Nguyễn, lễ này đã được tổ chức nhằm cầu cho mùa màng bội thu, quốc thái dân an, người dân có của ăn của để. 

Lễ tế Xã Tắc ở Huế diễn ra vào ngày 11 tháng 2 âm lịch hàng năm. Ảnh: Báo Văn hoá

Đàn Xã Tắc được xây dựng từ thời Vua Gia Long vào năm 1806. Lúc bấy giờ, theo lệnh vua, các dinh, trấn toàn quốc phỉa đóng góp đất sạch để lập đàn. Bởi vậy, Đàn Xã Tắc như tượng trưng cho đất đai của đất nước. Trải qua chiến tranh, thời gian, đàn bị hư hại và trôi vào lãng quên. 

Cho tới năm 2007, UBND thành phố đã trùng tu Đàn Xã Tắc cũng như khôi phục Lễ tế Xã Tắc để phục vụ Festival Huế. Từ đó tới nay, lễ tế được diễn ra đều đặn và trở thành lễ hội thu hút đông đảo du khách khi du lịch Huế. Đặc biệt, ngày nay, chỉ còn duy nhất Huế tổ chức lễ tế Xã Tắc này.

Lễ tế Xã Tắc được thực hiện đầy đủ các nghi thức như rửa tay rửa trần; dâng hương, rước thần; dâng rượu, đọc chúc văn, đưa tiễn thần, đốt chúc văn, ngọc lụa, bài vị… Sau nghi lễ, người dân thắp hương cầu nguyện.

1.5 Lễ Nguyên đán 

Địa chỉ: Đại Nội Huế, đường 23/8, Phường Thuận Hòa, TP. Huế (sau sáp nhập là phường Phú Xuân, TP. Huế)

Lễ Nguyên đán là lễ hội Tết ở Huế, được tổ chức ở Ngự tiền (điện Thái Hoà, điện Cần Chánh), ngoài ra còn tổ chức ở Từ Cung nơi ở của thân mẫu vua, điện Khôn Đức nơi ở của hoàng hậu, ở Thanh Cung… Lễ diễn ra vào ngày mùng 1 Tết và trong đó, lễ Nguyên đán diễn ra ở Ngự tiền to nhất, quan trọng nhất.

Sân khấu hoá Lễ thiết triều trong Lễ Nguyên đán triều Nguyễn. Ảnh: Thanh niên

Trong số nghi lễ, nghi thức không thể thiếu đó chính là bắn thần công để chào mừng trong không khí trang nghiêm và rầm rộ. Sáng sớm mùng 1, thị vệ tới quan đại thần trong cung mũ áo trang nghiệm xếp thành từng tốp đợi chầu vua. Đầu tiên là nghi thức thiết Đại triều tại điện Thái Hoà, sau đó tới thiết Thường triều ở Cần Chánh. Sau khi kết thúc sẽ diễn ra yến tiệc. 

Rất đông khách du lịch tham gia Lễ Nguyên đán triều Nguyễn được phục dựng. Ảnh: Hà Nội mới

Nghi thức trong Lễ Nguyên đán triều Nguyễn đã được phục dựng thoe hình thức sân khấu từ năm 2021. Trong dịp Tết Âm lịch, du khách có thể tới Đại Nội Huế để tham gia Lễ Nguyên đán, vừa hiểu hơn về không gian văn hóa trong di sản kiến trúc, vừa bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới tổ tiên. 

1.6 Lễ hội đền Huyền Trân

Địa chỉ: Trung tâm Văn hóa Huyền Trân, 151 Thiên Thai, Phường An Tây, TP. Huế (sau sáp nhập là phường An Cựu, TP. Huế)

Lễ hội đền Huyền Trân là Lễ hội truyền thống ở Huế và cũng là lễ hội Tết ở Huế. Lễ hội diễn ra vào mùng 9 Tết cũng chính là ngày giỗ của Công chúa Huyền Trân, nhằm tri ân tổ tiên đã có công mở mang bờ cõi. 

Lễ hội đền Huyền Trân là lễ hội Tết ở Huế. Ảnh: Tạp chí Du lịch TPHCM

Lễ hội truyền thống ở Huế này sẽ có nghi lễ tái hiện cuộc đời của Công chúa Huyền Trân – con gái vua Trần Nhân Tông. Công chúa đã hy sinh tình cảm riêng của mình, nên duyên với vua nước Chiêm Thành, giúp mở mang bờ cõi nước Đại Việt về phía Nam hàng trăm dặm. 

Tham dự Lễ hội đền Huyền Trân, du khách sẽ được thưởng thứcc chương trình nghệ thuật ca Huế, bài Chòi, tham gia các trò chơi dân gian, biểu diễn áo dài, nón lá, võ thuật, thư pháp… Đây là cơ hội lý tưởng để khách du lịch vừa du xuân vừa hiểu thêm về giá trị văn hoá lâu nay của cố đô. 

2. Kinh nghiệm du lịch Huế dịp Tết Nguyên đán

Bỏ túi ngay một số kinh nghiệm tham gia lễ hội Tết ở Huế dưới đây: 

+ Giá vé máy bay, xe khách trong dịp Tết có thể lên giá hơn so với ngày thường, cũng có thể hết chỗ sớm nên tốt nhất bạn cần lên kế hoạch đặt xe trước, đặt vé máy bay trước 

+ Trong TP Huế có nhiều lựa chọn lưu trú từ bình dân tới sang trọng cho khách du lịch. Bạn nên lựa chọn ở trong trung tâm thành phố vì thăm quan các điểm du lịch khác cũng không quá xa. 

+ Khi tới tham gia các lễ hội ở đền, chùa, bạn nên chọn trang phục lịch sự, tránh ăn mặc phản cảm, hở hang

+ Du khách chú ý bảo quan tư trang, vật dụng cá nhân tại chốn đông người 

Tham gia lễ hội Tết ở Huế với nhiều hoạt động hấp dẫn. Ảnh: Lao động

Trên đây là Lễ hội Tết ở Huế cho bạn và gia đình tham khảo. Theo dõi Du lịch Việt Nam để cập nhật thêm nhiều điểm đến mới cùng kinh nghiệm vi vu hữu ích trong chuyến đi sắp tới của mình nhé.

Yến Yến