Đậm đà bản sắc văn hóa tại Lễ hội Làm Chay Thiên Hậu Cổ Miếu

Theo truyền thuyết, lễ hội làm chay ra đời để tri ân Thiên Hậu Thánh Mẫu – vị thần bảo hộ những người đi biển và những người làm nghề thủ công. Câu chuyện kể rằng Thiên Hậu đã hiển linh cứu dân tránh dịch tả, giúp người dân tìm đúng các loại thuốc quý để phục hồi sức khỏe . Đồng thời, lễ này cũng để tưởng nhớ ba vị Tổ nghề: thủ công bằng đá, gỗ và rèn – những người đầu tiên khai khẩn nghề nghiệp cho cư dân Trấn Biên, Biên Hòa – Đồng Nai (trước sáp nhập là phường Bửu Long).

Lễ hội kéo dài trong 4 ngày, bắt đầu từ ngày 4 đến 7 tháng 7 dương lịch (tức 10–13 âm lịch).

Với phần lễ gồm nghi thức chiêu thỉnh chư thần, rước kiệu trên các tuyến đường chính, và phần hội với lân – sư – rồng, hát bội, tuồng cổ cùng các hoạt động dân gian đông vui.

Lễ hội được tổ chức bằng tâm huyết của người Hoa bang Hẹ nhưng đã rộng mở với mọi sắc tộc, tạo nên bản sắc đa văn hóa nơi vùng ngoại ô Biên Hòa.

Nhiều hoạt động như nấu chay, dựng rạp, biểu diễn nghệ thuật đều do cộng đồng đóng góp, góp phần “giữ lửa” truyền thống.

Năm 2025, chính quyền địa phương đã tiến hành lập hồ sơ đề nghị công nhận Lễ hội Làm Chay là Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia, mong muốn truyền tải nét văn hóa đặc sắc đã được bảo tồn qua nhiều thế hệ.

Thiên Hậu Cổ Miếu được xây dựng từ đá xanh Bửu Long, kết hợp kiến trúc Trung Quốc mang sắc khí cổ kính.

Đèn lồng đỏ treo khắp không gian, trống hội rộn rã khắp sân miếu, nhờ đó tạo cảm giác thần linh, trang nghiêm đầy huyền bí.

Những khoảnh khắc ấn tượng của lễ hội làm chay được ghi lại bởi nhiếp ảnh gia Chí Kiệt, người đã tham gia sự kiện với ống kính tinh tế và lòng yêu văn hóa truyền thống. Anh không chỉ chụp ảnh mà còn tự mình trải nghiệm và kể chuyện lễ hội thông qua từng tấm hình, từ ánh sáng lồng đỏ, nụ cười của người dân, đến từng động tác chuẩn bị nồi chay nghiêm cẩn.

Lễ hội Làm Chay tại Thiên Hậu Cổ Miếu không chỉ là dịp tín ngưỡng thiêng liêng, mà còn là di sản văn hóa đa sắc tộc, là nơi văn hóa Trung Hoa giao thoa với cảm quan cộng đồng Việt Nam. Qua những bức ảnh của Chí Kiệt, người xem dễ dàng cảm nhận được sự hòa quyện giữa tâm linh – truyền thống – lòng nhân ái, và hiểu thêm về một lễ hội quý giá đang được lưu giữ cho mai sau.

>> Xem thêm: Chùa Bà Thiên Hậu Đồng Nai chốn thiêng 345 tuổi bên dòng sông huyền thoại

Ảnh: Chí Kiệt

Nguyễn Đức