Hóa đơn AWS cuối tháng thường chỉ cho biết tổng số tiền theo từng dịch vụ, còn câu hỏi "khoản này của đội nào, dự án nào" thì khó trả lời. Cost allocation tags là công cụ giúp doanh nghiệp lấp đúng khoảng trống đó. Bài viết dưới đây giải thích khái niệm, lợi ích và vài lưu ý khi bắt đầu.

Tag trong AWS là một nhãn gồm hai phần: khóa (key) và giá trị (value), được gắn vào tài nguyên như máy chủ ảo, cơ sở dữ liệu hay bộ lưu trữ. Ví dụ, một máy chủ có thể mang nhãn "Project: Website" và "Environment: Production". Khi các nhãn này được kích hoạt trong phần quản lý thanh toán, chúng trở thành cost allocation tags và xuất hiện trong báo cáo chi phí.
Có hai nhóm chính. Nhóm thứ nhất do AWS tự tạo, ghi lại những thông tin như ai đã khởi tạo tài nguyên. Nhóm thứ hai do người dùng tự định nghĩa theo nhu cầu của tổ chức, chẳng hạn phòng ban, dự án, môi trường hoặc khách hàng. Phần lớn doanh nghiệp dùng kết hợp cả hai.
Điểm cần nhớ là tag chỉ có tác dụng với chi phí phát sinh sau khi được kích hoạt. Những khoản đã chi trước đó sẽ không được phân loại lại.
Ở giai đoạn đầu, hệ thống trên cloud thường nhỏ và do một nhóm quản lý, nên việc theo dõi chi phí khá đơn giản. Khi số lượng dự án và người dùng tăng lên, hóa đơn bắt đầu dài ra và khó đọc. Bộ phận tài chính thấy chi phí tăng nhưng không biết nguyên nhân, còn đội kỹ thuật thì không rõ phần mình đang tiêu tốn bao nhiêu.
Phân bổ chi phí là cách đưa mỗi khoản chi về đúng nơi tạo ra nó. Khi làm được điều này, doanh nghiệp có cơ sở để lập ngân sách, đánh giá hiệu quả từng sản phẩm và trao đổi giữa các phòng ban bằng cùng một bộ số liệu.

Thay vì chỉ thấy tổng tiền cho từng dịch vụ, người quản lý có thể lọc báo cáo theo dự án, môi trường hay đội phụ trách. Một khoản tăng bất thường sẽ dễ được truy ra nguồn gốc hơn, và việc so sánh chi phí giữa các tháng cũng rõ ràng hơn.
Khi mỗi nhóm nhìn thấy chi phí của riêng mình, họ có xu hướng chủ động tắt tài nguyên không dùng và cân nhắc kỹ hơn khi mở rộng. Nhiều công ty áp dụng mô hình showback, tức là gửi báo cáo chi phí cho từng phòng ban để tham khảo. Một số khác dùng chargeback, tức là tính thẳng chi phí vào ngân sách của phòng ban đó.
Dữ liệu chi phí theo tag giúp trả lời những câu hỏi như sản phẩm nào đang tốn kém hơn dự kiến, hay môi trường thử nghiệm có đang chiếm quá nhiều ngân sách không. Nhiều đội vận hành xây dựng một chiến lược phân bổ chi phí với cost allocation tags ngay từ khi hệ thống còn nhỏ, nhờ vậy việc mở rộng về sau ít bị rối hơn.
Tag còn được dùng làm điều kiện cho các quy tắc tự động, ví dụ tắt máy chủ thử nghiệm ngoài giờ làm việc hoặc dọn dẹp tài nguyên của dự án đã kết thúc. Nhờ đó đội kỹ thuật bớt được nhiều thao tác thủ công lặp lại.
Cũng cần biết rằng không phải khoản chi nào cũng gắn tag được. Một số chi phí dùng chung như phí hỗ trợ hay một phần chi phí mạng vẫn phải phân bổ theo cách khác, thường là chia theo tỷ lệ sử dụng của từng đội.
Câu trả lời ngắn gọn là càng sớm càng tốt. Gắn tag cho vài chục tài nguyên dễ hơn nhiều so với việc quay lại xử lý cả một hệ thống đã vận hành lâu năm. Doanh nghiệp mới chuyển lên AWS có thể đưa quy ước tag vào quy trình triển khai ngay từ đầu.
Với hệ thống đã lớn, nên làm theo từng nhóm tài nguyên và ưu tiên những dịch vụ chiếm phần lớn hóa đơn. Cách làm cuốn chiếu này giúp đội kỹ thuật không bị quá tải mà báo cáo chi phí vẫn cải thiện dần qua từng tháng.
Cost allocation tags không làm hóa đơn giảm ngay, nhưng cho doanh nghiệp biết tiền đang đi đâu. Có được bức tranh đó, việc cắt giảm lãng phí và lập ngân sách cho cloud sẽ có căn cứ hơn.