Cẩm nang du lịch Cao Bằng mở ra cho bạn 1 thiên đường du lịch vừa có sự hào hùng của lịch sử vừa có nét nên thơ của thiên nhiên sông núi. Khám phá ngay qua bài viết sau nhé!
Cao Bằng là vùng đất gắn liền với rừng núi hoang sơ, các hang động nguyên sinh, suối nguồn róc rách và cả 1 quá khứ hào hùng. Cùng Du Lịch Việt Nam mở ngay cẩm nang du lịch Cao Bằng để biết được vẻ đẹp của tỉnh thành miền núi phía Bắc này nhé!
Đôi nét về Cao Bằng
Cao Bằng là một tỉnh nằm ở vùng Đông Bắc Việt Nam, giáp với Trung Quốc, nổi bật với cảnh quan thiên nhiên đa dạng và kỳ vĩ. Nằm phía bắc dãy Trường Sơn, nơi đây sở hữu những ngọn núi trùng điệp, thác nước hùng vĩ và những con đèo hiểm trở. Tất cả tạo nên bức tranh thiên nhiên tuyệt đẹp, khiến bất kỳ ai đặt chân đến cũng phải trầm trồ. Thác Bản Giốc, động Ngườm Ngao, suối Lê Nin, hồ Thang Hen… là những điểm đến không thể bỏ lỡ khi khám phá vùng đất này.
Không chỉ sở hữu vẻ đẹp hoang sơ, Cao Bằng còn là nơi lưu giữ nhiều dấu ấn lịch sử và văn hóa quan trọng. Đây từng là mặt trận trong cuộc chiến tranh biên giới năm 1979, với các địa danh như đèo Mã Phục, cửa khẩu Thanh Thủy. Đặc biệt, khu di tích Pác Bó – nơi Bác Hồ từng sống và làm việc khi trở về nước cũng là một điểm đến thiêng liêng mang lại vô vàn cảm xúc.
Cao Bằng còn là cái nôi văn hóa của các dân tộc Tày, Nùng… với những điệu hát Then say đắm lòng người, những lễ hội truyền thống đặc sắc cùng phong tục tập quán lâu đời. Với địa hình cao nguyên đá vôi xen núi đất, khí hậu mát mẻ, sông suối phong phú như sông Gâm, sông Bằng Giang, sông Quây Sơn… Cao Bằng là điểm đến lý tưởng cho những ai yêu thiên nhiên, đam mê khám phá và tìm hiểu văn hóa bản địa.
Cẩm nang du lịch Cao Bằng là chuyến đi về với thiên nhiên. Ảnh: vietnamtravellove
Cẩm nang du lịch Cao Bằng: Đi đâu, chơi gì?
Thác Bản Giốc
Nằm tại xã Đàm Thủy, huyện Trùng Khánh, thác Bản Giốc là một trong những thác nước tự nhiên lớn nhất Đông Nam Á và lớn thứ tư thế giới nằm trên đường biên giới giữa hai quốc gia. Địa điểm nổi bật nhất cẩm nang du lịch Cao Bằng có độ cao hơn 30m, rộng gần 300m, thác đổ tầng tầng lớp lớp trắng xóa giữa khung cảnh rừng núi trùng điệp, sông Quây Sơn xanh ngọc và những cánh đồng lúa trải dài – tạo nên một bức tranh thiên nhiên vừa hùng vĩ, vừa nên thơ.
Thời điểm lý tưởng nhất để tham quan là từ tháng 9 đến tháng 10 – khi thời tiết mát mẻ, ít mưa, thác nước cuồn cuộn và trong xanh. Đến đây, bạn có thể lênh đênh thuyền độc mộc dưới chân thác, trải nghiệm chèo kayak hoặc đơn giản là chiêm ngưỡng vẻ đẹp ngoạn mục và ghi lại những khoảnh khắc khó quên giữa đại ngàn biên giới.
Hang Pác Bó – suối Lê Nin
Cách trung tâm TP. Cao Bằng khoảng 50km, khu di tích Pác Bó tại xã Trường Hà, huyện Hà Quảng là điểm đến không thể bỏ lỡ với bất kỳ ai yêu mến lịch sử Việt Nam. Đây chính là nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh từng sống và làm việc khi vừa trở về Tổ quốc sau 30 năm bôn ba. Từ cột mốc số 0 là điểm khởi đầu của tuyến đường Hồ Chí Minh, bạn sẽ đi qua suối Lê Nin xanh ngọc, núi Các Mác và đến với hang Pác Bó – nơi ghi dấu những năm tháng đầu Người lãnh đạo cách mạng.
Dọc đường tham quan, bạn sẽ bắt gặp nhiều địa danh gắn liền với lịch sử như bàn đá nơi Bác làm việc, nhà ông Lý Quốc Súng hay cột mốc 108. Vé vào khu di tích là 25.000 đồng/người, nếu đi xe điện sẽ thêm 20.000 đồng. Ngoài ý nghĩa lịch sử sâu sắc, cảnh sắc tại đây cũng rất thanh bình, với dòng suối mát lành len lỏi giữa rừng xanh – biểu tượng cho tinh thần trong sáng và giản dị của vị cha già dân tộc.
Suối Lê Nin với màu xanh ngọc vô thực. Ảnh: tvhlinh
Động Ngườm Ngao
Nằm tại bản Gun, xã Đàm Thủy động Ngườm Ngao là một trong những hang động đẹp nhất miền Bắc. Theo tiếng Tày, “Ngườm Ngao” nghĩa là “hang hổ”, gắn với truyền thuyết về những tiếng gầm vang như hổ rống phát ra từ trong hang. Động có chiều dài hơn 2.100m với ba cửa chính là Ngườm Ngao, Ngườm Lồm và Bản Thuôn, được phát hiện từ năm 1921 và mở cửa đón khách du lịch từ 1996.
Bước vào động, bạn sẽ choáng ngợp trước vẻ đẹp kỳ ảo của những dải nhũ đá hàng triệu năm tuổi mang nhiều hình thù kỳ thú. Khi ánh sáng chiếu rọi vào, cả không gian hang động như bừng sáng rực rỡ, lung linh như dát vàng. Với không khí mát mẻ quanh năm, Ngườm Ngao là điểm đến lý tưởng, đặc biệt hấp dẫn khi kết hợp tham quan cùng thác Bản Giốc gần đó nên bạn hãy lưu ngay vào cẩm nang du lịch Cao Bằng nhé!
Hang động dài hơn 2000 mét với kiến trúc được thiên nhiên điêu khắc. Ảnh: caobanggreenriders
Núi Mắt Thần
Cách trung tâm TP Cao Bằng khoảng 30km, núi Mắt Thần nổi bật với lỗ thủng khổng lồ xuyên qua giữa đỉnh núi – được ví như “con mắt của trời”. Ngọn núi thuộc quần thể hồ Thang Hen, nằm trong Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng.
Núi Mắt Thần nằm giữa thung lũng xanh mướt, bao quanh là đồng cỏ trải dài, nơi đàn bò, đàn ngựa thong dong gặm cỏ tạo nên khung cảnh yên bình, hoang sơ. Dù đường vào có phần khó đi nhưng bù lại bạn sẽ được thưởng ngoạn một trong những kỳ quan thiên nhiên độc đáo và sống ảo “chất ngất” giữa núi rừng Đông Bắc.
Đèo Mã Phục
Nằm trên QL3 từ Phủ Lỗ đến cửa khẩu Tà Nùng, đèo Mã Phục là một trong những con đèo đẹp và ngoạn mục nhất ở Cao Bằng thu hút rất đông khách du lịch tới khám phá. Đèo năm trên độ cao 620m, cách trung tâm thành phố khoảng 22km, thuộc địa phận xã Quốc Toản, huyện Trà Lĩnh. Con đèo uốn lượn với 7 khúc cua gắt, là thử thách thú vị cho những ai đam mê mạo hiểm. Đứng trên đỉnh đèo, bạn sẽ được chiêm ngưỡng toàn cảnh núi non hùng vĩ, lớp lớp trùng điệp – một khung cảnh khiến bất cứ ai cũng phải trầm trồ.
Con đường dài uốn lượn cho bạn tầm nhìn tráng lệ. Ảnh: gui.tonon
Công viên địa chất Non nước Cao Bằng
Được UNESCO công nhận là Công viên địa chất toàn cầu thứ 2 của Việt Nam vào tháng 4/2018, Non nước Cao Bằng là điểm đến không thể bỏ qua khi khám phá cẩm nang du lịch Cao Bằng. Nơi đây nổi bật với vẻ đẹp hoang sơ, hùng vĩ và hệ sinh thái địa chất đa dạng trải dài qua nhiều huyện của tỉnh.
Không chỉ là thiên đường cảnh quan, công viên này còn hội tụ hơn 200 di tích lịch sử – văn hóa cùng nét đặc sắc của 8 dân tộc thiểu số sinh sống. Đây là nơi bạn có thể vừa khám phá thiên nhiên kỳ thú, vừa tìm hiểu những giá trị truyền thống đặc trưng của vùng cao Việt Nam.
Thiên đường của cảnh quan và văn hóa truyền thống. Ảnh: caobang.homestay
Di tích đồn Phai Khắt
Nằm tại xã Tam Kim, huyện Nguyên Bình, đồn Phai Khắt là một trong những địa danh mang ý nghĩa lịch sử đặc biệt khi gắn liền với trận đánh đầu tiên của Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân – tiền thân của Quân đội Nhân dân Việt Nam. Vào chiều ngày 25/12/1944, đội quân và nhân dân Cao Bằng đã phối hợp tiêu diệt hoàn toàn đồn Phai Khắt, bắt sống toàn bộ binh lính địch và thu nhiều vũ khí. Chiến thắng này mở đầu cho truyền thống "trăm trận trăm thắng", trở thành cột mốc quan trọng trong lịch sử cách mạng Việt Nam.
Đồn Khai Phắt gắn liền với những trận đánh của quân đội Việt Nam thời đầu. Ảnh: Internet
Phia Đén – Phia Oắc
Nằm trong vùng núi cao của huyện Nguyên Bình, khu bảo tồn thiên nhiên Phia Đén – Phia Oắc là khu rừng đặc dụng với diện tích hơn 10.000ha. Đây là điểm đến lý tưởng dành cho những ai yêu thiên nhiên và muốn khám phá hệ sinh thái rừng nguyên sinh đặc sắc trong cẩm nang du lịch Cao Bằng.
Khu bảo tồn sở hữu hệ động thực vật phong phú với hơn 352 loài thực vật, 125 họ và 289 chi, cùng 66 loài bướm quý hiếm. Đặc biệt, nơi đây còn có nhiều loài đang nằm trong sách đỏ cần được bảo vệ. Khi đến đây, bạn nhớ tuân thủ các quy định bảo vệ rừng để góp phần giữ gìn môi trường tự nhiên nhé!
Phia Đén - Phia Oắc được ví như thiên đường giữa trời xanh. Ảnh: Internet
Thác Nặm Trá
Thác Nặm Trá thuộc xã Quốc Toản, huyện Trà Lĩnh, mang vẻ đẹp thơ mộng, hiền hòa giữa khung cảnh núi rừng xanh mát. Khoảng tháng 6–7, nước đổ uốn lượn từ thác xuống hồ Nặm Trá, tạo nên cảnh sắc dịu dàng như tranh vẽ. Vào mùa khô từ tháng 8–9, nước rút để lộ thảm cỏ xanh rì, nơi những đàn trâu bò thong thả gặm cỏ giữa không gian yên bình, thanh tĩnh.
Với chiều cao hơn 30m, thác Nặm Trá không chỉ mang vẻ đẹp hoang sơ mà còn đổi sắc theo mùa. Mùa mưa thác đổ mạnh mẽ, sương nước mờ ảo bao phủ tạo nên không khí huyền bí; mùa khô lại yên ả và thư thái. Nếu bạn đang tìm kiếm một điểm đến yên bình, gần gũi thiên nhiên trong hành trình du lịch Cao Bằng, thác Nặm Trá là cái tên không thể bỏ lỡ.
Thác Nặm Trá xuất hiện vào tháng 6 tháng 7. Ảnh: Internet
Bản Giuồng
Nằm cách thành phố Cao Bằng khoảng 30km, Bản Giuồng là một ngôi làng của người Tày với kiến trúc nhà sàn mộc mạc, mái lợp lá truyền thống. Không gian yên bình, trong lành cùng phong cảnh núi rừng xanh mướt tạo nên một điểm dừng chân lý tưởng cho những ai muốn trải nghiệm cuộc sống bản địa. Tại Bản Giuồng, bạn có thể tham gia các hoạt động như làm nông, dệt vải, hay hòa mình vào các lễ hội văn hóa đặc sắc. Những cánh đồng lúa bạt ngàn, dòng suối mát lành và đời sống giản dị nơi đây sẽ khiến bạn như đang bước vào một bức tranh thôn quê đầy thi vị và chân thật.
Đèo Mẻ Pia
Nằm trên quốc lộ 4A, nối thành phố Cao Bằng với huyện Trùng Khánh, đèo Mẻ Pia nổi bật với 14 khúc cua gắt uốn lượn quanh vách núi đá vôi. Đây là một trong những con đèo ấn tượng nhất miền núi phía Bắc, vừa thử thách tay lái, vừa khiến bạn phải choáng ngợp bởi vẻ đẹp hùng vĩ và hoang sơ.
Từ đỉnh đèo, bạn có thể thu trọn vào tầm mắt khung cảnh thung lũng xanh mướt, làng mạc yên bình ẩn hiện trong sương và những dãy núi trập trùng kéo dài bất tận. Đèo Mẻ Pia là điểm đến lý tưởng cho những ai đam mê khám phá và muốn chiêm ngưỡng thiên nhiên ngoạn mục của Cao Bằng.
Đèo Mẻ Pia uốn lượn từ trên cao. Ảnh: vietnam
Làng rèn dao Phúc Sen
Nằm ở xã Phúc Sen, huyện Quảng Hòa, làng rèn dao Phúc Sen là một trong những làng nghề truyền thống lâu đời của người Nùng An. Nghề rèn dao ở đây đã được truyền qua nhiều thế hệ, không chỉ là kế sinh nhai mà còn là niềm tự hào văn hóa của người dân địa phương.
Khi ghé thăm làng, bạn sẽ được chứng kiến quy trình rèn dao thủ công vô cùng công phu, từ nung, rèn đến tôi thép. Những chiếc dao Phúc Sen nổi tiếng vì độ sắc bén và độ bền, được bày bán khắp nơi trong làng – món quà lưu niệm vừa hữu dụng, vừa mang đậm dấu ấn văn hóa Cao Bằng.
Làng đá cổ Khuổi Ky
Nằm ở xã Ngọc Côn, huyện Trùng Khánh, làng đá Khuổi Ky là một ngôi làng cổ hơn 400 năm tuổi của người Tày, cách trung tâm thành phố Cao Bằng khoảng 40 km. Điều đặc biệt của ngôi làng này là 14 hộ dân cùng sinh sống trong những ngôi nhà sàn được xây dựng hoàn toàn bằng đá, từ tường, móng đến cầu thang. Tất cả tạo nên một kiến trúc độc đáo, vững chãi và đầy hoài niệm.
Không chỉ mang giá trị lịch sử, làng Khuổi Ky còn là nơi lý tưởng để cảm nhận sự giao hòa giữa con người và thiên nhiên. Những con đường đá nhỏ, khu vườn xanh mướt và không khí trong lành nơi đây sẽ mang đến cho bạn cảm giác bình yên và một góc nhìn sâu sắc về văn hóa, đời sống của đồng bào Tày vùng cao.
Làng đá cổ bình yên. Ảnh: Internet
Hồ Thang Hen
Hồ Thang Hen, cách trung tâm thành phố Cao Bằng khoảng 50 km thuộc xã Thang Hen, huyện Trùng Khánh, là một hệ thống hồ nước tự nhiên nằm giữa những dãy núi đá vôi cao vút, tạo nên khung cảnh thiên nhiên hùng vĩ và kỳ bí. Hồ nổi bật với làn nước trong xanh biếc, bao quanh bởi rừng cây nguyên sinh và núi đá vôi, gồm khoảng 36 hồ nhỏ với mỗi hồ mang vẻ đẹp riêng, tạo thành một bức tranh thủy mặc sống động.
Ngoài vẻ đẹp thiên nhiên, Hồ Thang Hen còn được bao phủ bởi nhiều truyền thuyết dân gian của người Tày, làm tăng thêm sự hấp dẫn và bí ẩn cho nơi đây. Đây là điểm đến lý tưởng cho những ai yêu thích khám phá thiên nhiên hoang sơ, tìm kiếm sự bình yên và trải nghiệm những cẩm nang du lịch Cao Bằng kì bí.
Hồ nước nằm giữa những ngọn núi cao hùng vĩ. Ảnh: lynhz_99
Bản Pác Rằng
Bản Pác Rằng thuộc xã Phúc Sen, huyện Quảng Hòa, là nơi sinh sống của 51 hộ gia đình dân tộc Nùng An. Nơi đây nổi bật với những ngôi nhà sàn gỗ truyền thống có kết cấu 2 tầng: tầng 1 dùng làm chuồng trại và lò rèn, tầng 2 là không gian sinh hoạt gồm phòng ngủ, phòng khách và bếp. Khi đến tham quan bản Pác Rằng, bạn sẽ có cơ hội tìm hiểu văn hóa đặc sắc của người Nùng An và giao lưu với người dân địa phương. Đây là một điểm đến thú vị mà bạn không nên bỏ qua khi du lịch Cao Bằng.
Chợ phiên Cao Bằng
Chợ phiên Cao Bằng là điểm đến hấp dẫn cho bạn được hòa mình vào không khí nhộn nhịp và đa sắc màu văn hóa của các dân tộc thiểu số như Tày, H’mông, Dao. Phiên chợ thường họp vào cuối tuần với nhiều gian hàng bày bán nông sản, đồ thủ công mỹ nghệ, thổ cẩm, trang sức và các món ăn đặc sản như bánh khảo, xôi ngũ sắc hay thịt trâu gác bếp.
Ngoài việc mua sắm và thưởng thức ẩm thực, chợ phiên còn là dịp để các cộng đồng dân tộc giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm và giữ gìn phong tục tập quán. Đây là trải nghiệm sống động, giúp bạn hiểu thêm về đời sống và văn hóa đặc sắc của người dân bản địa Cao Bằng.
Chợ phiên truyền thống đầy màu sắc. Ảnh: Internet
Chùa Phật Tích Trúc Lâm
Chùa Phật Tích Trúc Lâm tọa lạc tại xã Trúc Lâm, huyện Nguyên Bình, là một điểm du lịch nổi bật trong cẩm nang du lịch Cao Bằng với kiến trúc theo hệ phái Trúc Lâm Yên Tử, đậm đà bản sắc Phật giáo Việt Nam. Không gian chùa rộng lớn, bao quanh bởi núi non hùng vĩ và cây xanh mát, mang đến cảm giác thanh tịnh và yên bình cho du khách.
Chùa không chỉ thu hút những ai yêu thích du lịch tâm linh mà còn là nơi tìm hiểu văn hóa Phật giáo, nghi lễ truyền thống. Đây cũng là điểm đến quen thuộc của nhiều Phật tử và du khách thập phương đến cầu nguyện bình an, may mắn trong hành trình khám phá Cao Bằng.
Chùa Phật Tích được bao quanh bởi núi non tráng lệ. Ảnh: franzi__gr
Thời điểm lý tưởng để du lịch Cao Bằng
Cao Bằng được thiên nhiên ưu ái ban tặng cho nhiều cảnh đẹp hùng vĩ, nhưng không phải mùa nào cũng phù hợp để bạn khám phá trọn vẹn vẻ đẹp nơi đây. Tỉnh này có hai mùa rõ rệt: mùa mưa (từ tháng 4 đến tháng 9) và mùa khô (từ tháng 10 đến tháng 3 năm sau). Dù ở mùa nào, Cao Bằng cũng mang một nét đẹp rất riêng, nhưng nếu muốn bắt trọn những khoảnh khắc đẹp nhất thì khoảng thời gian lý tưởng nhất là tháng 9 và 10. Thời tiết lúc này mát mẻ, ít mưa, thuận tiện cho việc di chuyển và ngắm cảnh. Các thác nước vừa đủ nước, không quá cạn cũng không bị lũ, mang đến khung cảnh hùng vĩ nhưng dịu êm.
Nếu yêu thích cảnh sắc hoa rừng, bạn có thể đến Cao Bằng vào tháng 11 và 12, khi những cánh rừng phủ đầy hoa tam giác mạch, hoa dã quỳ rực rỡ sắc màu, tạo nên khung cảnh như tranh. Đây cũng là mùa rừng sau sau thay lá, cả vùng núi chuyển sang sắc đỏ vàng tuyệt đẹp, chẳng khác gì khung cảnh mùa thu châu Âu. Những ai muốn trải nghiệm cái lạnh đặc trưng của vùng cao, có thể chờ đến cuối tháng 12 hoặc đầu năm mới để săn băng tuyết tại Vườn quốc gia Phia Oắc – nơi có khả năng xuất hiện băng giá và tuyết rơi vào những đợt rét đậm.
Cẩm nang du lịch Cao Bằng mỗi mùa lại có những sự thú vị riêng, vậy nên nếu có thể bạn hãy ghé thăm vùng đất này nhiều lần để cảm nhận sự đắc sắc của mỗi mùa biên cương nhé!
Cao Bằng luôn đẹp vào mọi thời điểm trong năm. Ảnh: ditronkhong
Cẩm nang du lịch Cao Bằng: Thưởng thức bữa tiệc của biển cả
Bánh cuốn Cao Bằng
Bánh cuốn Cao Bằng không chỉ là món ăn nổi tiếng trong cẩm nang du lịch Cao bằng mà còn có cách thưởng thức rất riêng biệt. Thay vì chấm nước mắm như nhiều vùng miền khác, người Cao Bằng nhúng bánh vào nước dùng ninh từ xương lợn ngọt thơm, được hầm từ tối hôm trước. Nước canh đậm đà hòa quyện cùng thịt băm, hành hoa phi thơm tạo nên hương vị đặc trưng, khiến bánh cuốn ở đây còn được gọi là bánh cuốn canh.
Đặc biệt, bánh cuốn trứng là món ngon hấp dẫn nhất. Lòng đỏ trứng gà được đập trực tiếp lên khuôn bánh khi đang tráng, tạo thành lớp nhân vàng ươm bên trong từng cuộn bánh mềm mịn. Khi ăn, vị ngọt thanh từ nước dùng hòa cùng vị thơm của thịt, hành và độ dai mềm của bánh khiến nhiều du khách phải trầm trồ khen ngợi.
Bánh cuốn miền mướt dùng cùng nước lèo ngọt từ xương. Ảnh: eattolive.exe
Bánh coóng phù
Coóng phù hay còn gọi là bánh trôi là món bánh truyền thống không thể thiếu trong ngày Đông chí của người Tày, Nùng ở Cao Bằng. Bánh làm từ gạo nếp ngon pha chút gạo tẻ, nhân lạc rang giã nhỏ, có thể trộn thêm đường và hạt vừng. Ngoài màu trắng truyền thống, người ta còn dùng bột gấc, lá cẩm hay lá dứa để tạo màu sắc và hương vị đặc biệt.
Coóng phù mang vị ngọt nhẹ, dẻo mềm đặc trưng, thường xuất hiện trong các bữa tiệc và lễ hội của đồng bào. Khi thưởng thức, bạn sẽ cảm nhận được hương vị thanh mát và tinh khiết của gạo nếp – một nét văn hóa ẩm thực độc đáo của người Tày.
Coóng phù hấp dẫn với vị ngọt đặc trưng. Ảnh: history.of.cake
Phở chua
Phở chua là một trong những món ăn độc đáo trong cẩm nang du lịch Cao Bằng, thường được yêu thích vào những ngày thời tiết mát mẻ. Món ăn là sự kết hợp tinh tế của nhiều nguyên liệu như thịt ba chỉ rán giòn, gan lợn thái mỏng, dạ dày luộc rồi chiên, thịt vịt quay béo ngậy được tẩm ướp cùng lá móc mật – loại lá tạo nên hương vị đặc trưng khó quên.
Phở chua là đặc sản chỉ có tại Cao Bằng. Ảnh: cooky.vn
Bánh áp chao
Mùa đông ở Cao Bằng không thể thiếu món bánh áp chao. Đây là loại bánh rán đặc biệt có nhân thịt vịt thường được bán tại các quán nhỏ ven đường. Bánh có hình dáng giống bánh rán truyền thống nhưng lại mang hương vị rất riêng. Vỏ bánh được làm từ hỗn hợp gạo nếp, gạo tẻ và đỗ tương Quảng Uyên, ngâm mềm rồi xay mịn, tạo thành lớp bột dẻo thơm, béo ngậy. Phần nhân là thịt vịt được tẩm ướp đậm đà, nhồi bên trong lớp bột rồi thả vào chảo dầu sôi, chiên vàng giòn hai mặt.
Khi chín, bánh có lớp vỏ giòn rụm bên ngoài, bên trong thơm phức mùi thịt vịt, ăn nóng kèm tương ớt cay nhẹ hoặc nước mắm pha chua ngọt thì đúng chuẩn "ngon hết sẩy". Đây là món ăn dân dã nhưng đầy tinh tế, góp phần làm nên hương vị mùa đông rất riêng của xứ sở Cao Bằng.
Bánh áp chao là linh hồn mùa đông Cao Bằng. Ảnh: myphamdiem Bánh trứng kiến
Nếu đến Cao Bằng vào khoảng tháng 4 đến tháng 5, bạn sẽ có cơ hội thưởng thức món bánh trứng kiến độc đáo của đồng bào. Bánh được làm từ bột gạo nếp dẻo thơm, trộn cùng trứng kiến rừng béo ngậy và lá vả non thái nhỏ, sau đó đem hấp chín. Khi bánh chín, lớp bột mềm mịn hòa quyện với vị bùi béo đặc trưng của trứng kiến, tạo nên hương vị lạ miệng, thơm ngon khó quên.
Bánh trứng kiến không chỉ là món ăn thường thấy trong mùa trứng kiến mà còn xuất hiện trong các dịp lễ hội truyền thống, được xem như một món quà quý của núi rừng, và cũng là món ngon nổi bật trong cẩm nang du lịch Cao Bằng.
Món bánh chỉ có mặt trong ngày lễ hội. Ảnh: zikasa_shop
Vịt quay 7 vị
Vịt quay 7 vị gây sốt với du khách bởi hương vị đậm đà, độc đáo không nơi nào có được. Sở dĩ có tên gọi như vậy vì người dân nơi đây sử dụng đến 7 loại gia vị đặc biệt để ướp thịt vịt, trong đó không thể thiếu lá móc mật – thành phần tạo nên mùi thơm đặc trưng khó quên. Sau khi được tẩm ướp cẩn thận, vịt được quay trên than hồng cho đến khi lớp da bên ngoài chuyển màu vàng óng như mật, rộm cánh gián, tỏa hương thơm quyến rũ. Khi chặt ra từng miếng, thịt bên trong mềm, ngọt, nhưng vẫn giữ được độ chắc và không bị bở hay dai.
Mỗi lần thưởng thức, thực khách nên nhai chậm rãi để cảm nhận trọn vẹn vị ngọt của mật ong, vị béo ngậy của dầu quyện với từng thớ thịt thơm lừng, mang lại trải nghiệm ẩm thực trọn vẹn và khó quên. Đây không chỉ là món ăn, mà còn là tinh hoa ẩm thực thể hiện sự khéo léo và tinh tế trong cách chế biến của người dân Cao Bằng.
Khâu nhục
Khâu nhục là món thịt ba chỉ hầm nhừ cách thủy mang đậm hương vị truyền thống của người Tày, Nùng ở Cao Bằng. Món ăn này thường xuất hiện trong các dịp quan trọng như lễ, Tết, cưới hỏi… và được xem là biểu tượng cho sự chu đáo, no đủ trong văn hóa ẩm thực địa phương.
Để có món khâu nhục ngon chuẩn vị, người dân phải chọn thịt ba chỉ tươi ngon, ướp gia vị đậm đà như ngũ vị hương, tỏi, ớt khô, rượu, xì dầu, cho đến quá trình hấp cách thủy nhiều giờ liền để thịt mềm rục, ngấm đều hương vị và tan trong miệng. Một chiếc đĩa khâu nhục đạt chuẩn phải có màu nâu đỏ bóng bẩy, thơm lừng mùi gia vị truyền thống và béo mềm nhưng không ngấy.
Khâu nhục với nguyên liệu chính là thịt ba chỉ hấp mềm tan. Ảnh: lefyw
Lợn sữa quay
Không thể bỏ qua món lợn sữa quay lá mắc mật hấp dẫn trong cẩm nang du lịch Cao Bằng, bởi hương thơm nồng nàn, lớp bì giòn tan và vị thịt ngọt tự nhiên đều có thể khiến bạn mê đắm. Sau khi sơ chế kỹ càng, lợn sữa được lau khô bằng giấy bản. Bên trong bụng lợn được nhồi đầy lá mắc mật tươi và các loại gia vị đặc biệt, sau đó khâu kín lại. Người dân địa phương thường xuyên một cây tre từ mõm đến đuôi, đặt lợn lên quay đều trên bếp than hồng. Trong suốt quá trình quay, người chế biến liên tục phết mật ong và gia vị lên phần da để lớp bì lên màu vàng ruộm, căng bóng, vừa giúp thịt không bị nứt, vừa tạo độ giòn hấp dẫn.
Thịt lợn quay đạt chuẩn là khi bên ngoài giòn rụm, vàng đều, bên trong chín mềm, thơm lừng mà vẫn giữ được độ ngọt tự nhiên. Đi kèm với món ăn này là bát nước chấm được pha chế theo công thức riêng biệt, hài hòa giữa mặn, ngọt, cay, góp phần làm nổi bật vị ngon đặc trưng không thể nhầm lẫn.
Bánh cóoc mò cốm
Thêm 1 đặc sản mới mẻ trong cẩm nang du lịch Cao Bằng mang tên bánh cóoc mò cốm. Thoạt nhìn món bánh này có hình dáng rất giống bánh sừng bò, với hình chóp nhọn. Tuy nhiên cách chế biến và hương vị thì hoàn toàn khác biệt. Bánh thơm mùi gạo nếp dẻo, bên ngoài gói bằng lá chuối, đặc biệt không có nhân. Phiên bản cốm sẽ có thêm hạt cốm dẻo cùng gạo nếp, khi ăn có hương cốm thoang thoảng rất thơm ngon.
Món bánh hình chóp không có nhân. Ảnh: Internet
Khẩu sli
Khẩu sli là món bánh đặc sản truyền thống đã gắn bó lâu đời với người dân nơi đây và được nhiều du khách biết đến, yêu thích. Bánh được làm hoàn toàn từ những nguyên liệu quen thuộc, sẵn có ở địa phương như gạo nếp, lạc và đường mật, theo phương pháp thủ công gia truyền qua nhiều công đoạn công phu như: đồ xôi, phơi, giã, sấy, sàng, rang...
Từng miếng khẩu sli có vị ngọt thanh của đường mật, bùi béo của lạc rang, kết hợp với mùi thơm dẻo của gạo nếp khiến món bánh vừa giản dị lại vừa hấp dẫn. Không chỉ ngon miệng, khẩu sli còn là món quà quê đặc trưng, thể hiện sự khéo léo, tỉ mỉ và nét đẹp trong văn hóa ẩm thực của người Tày, Nùng ở vùng cao Cao Bằng.
Khẩu sli là món ăn vặt thú vị của Cao Bằng. Ảnh: nongthithuanthuan
Trám Cao Bằng
Khi tiết trời chuyển mình sang cuối thu, đầu đông, cũng là lúc mùa trám đen ở Cao Bằng chín rộ. Trong số những món ngon từ trám, xôi trám là món ăn nổi bật và được yêu thích nhất. Những quả trám chín mọng sau khi thu hái sẽ được đem luộc cho mềm, tách bỏ hạt, rồi giã nhuyễn và trộn cùng xôi nếp nóng. Nếp được chọn là loại gạo ngon, dẻo, thường là nếp nương địa phương, giúp hạt xôi bóng bẩy, thơm lừng. Khi trộn đều, xôi chuyển sang màu hồng tím nhẹ đặc trưng, vừa đẹp mắt vừa mang lại hương vị riêng biệt không thể trộn lẫn.
Xôi trám có vị bùi béo, thơm dịu và ngậy ngậy, ăn một lần là nhớ mãi. Không chỉ ngon, món ăn này còn thể hiện sự gắn bó sâu sắc giữa con người với núi rừng, giữa truyền thống với nhịp sống hiện đại. Vào những dịp lễ tết hay cỗ cưới, xôi trám thường xuất hiện như một phần không thể thiếu trong mâm cỗ của người Cao Bằng – mộc mạc mà đậm đà hồn quê.
Xôi ngũ sắc
Xôi ngũ sắc thường xuất hiện trong các dịp lễ tết, cưới hỏi, cúng tổ tiên hay các sự kiện quan trọng trong năm, như một biểu tượng của sự sung túc, hài hòa và may mắn. Nguyên liệu chính để làm xôi là gạo nếp ngon, trong đó gạo nếp Pì Pất, nếp Ong, được ưa chuộng nhất bởi hạt tròn đều, dẻo mềm và thơm lừng. Bên cạnh sắc trắng tự nhiên của gạo nếp, điểm nổi bật làm nên sự hấp dẫn của món xôi ngũ sắc chính là sự hòa quyện của các gam màu rực rỡ như đỏ, vàng, xanh, tím... Mỗi màu đều được tạo nên một cách tự nhiên từ các loại lá, củ, hoa được trồng ngay trong vườn nhà, như lá cẩm, nghệ, gấc, lá nếp, tạo ra hương vị thanh nhẹ và mùi thơm đặc trưng.
Xôi ngũ sắc với những gam màu rực rỡ. Ảnh: hienduong915
Cá chiên sông Gâm
Thêm 1 đặc sản nổi bật trong cẩm nang du lịch Cao Bằng đó chính là cá chiên sông Gâm. Món ăn chỉ dùng loại cá lăng có màu đen bóng và hương vị thơm ngon đặc trưng. Loại cá này từng được chính ông chủ quán chả cá Lã Vọng đánh giá là nguyên liệu ngon nhất để làm món chả cá truyền thống. Cá chiên sông Gâm có thể nặng đến vài chục ký, rất quý và khó bắt vì chúng thường trú ẩn sâu trong các hang ngầm dưới lòng sông, nơi dòng nước chảy xiết. Khi bắt được cá, người ta sẵn sàng mua ngay tại chỗ với giá cao, vì độ quý hiếm và ngon miệng của loại cá này đã trở thành bí quyết ẩm thực độc đáo của Cao Bằng.
Rau dạ hiến
Rau dạ hiến còn gọi là rau bồ khai, là một loại rau rừng đặc biệt mọc hoang trên các vùng núi đá hiểm trở của Cao Bằng. Đây là cây thân dây nhỏ, rất giòn và dễ gãy, với thân chia làm nhiều nhánh nhỏ bằng đầu đũa, bám chắc trên các cây gỗ lớn để đón ánh nắng mặt trời. Dù là loại rau mọc dại, nhưng rau dạ hiến lại rất hiếm gặp và chỉ có ở vài nơi, đặc biệt là vùng núi đá của Cao Bằng.
Điều làm nên sự khác biệt của rau dạ hiến chính là hương vị rất riêng, rất đặc biệt mà khó loại rau nào có được. Khi thưởng thức, bạn sẽ cảm nhận được vị thanh mát, giòn sật, hòa quyện cùng mùi thơm thoang thoảng khó quên, tạo nên sức quyến rũ lạ kỳ khiến bất cứ ai từng thử qua cũng đều nhớ mãi.
Rau dạ hiến mọc ở những vùng núi cao. Ảnh: xonhagiang
Mua gì tại Cao Bằng về làm quà?
Khi đến Cao Bằng, bạn không chỉ được thưởng thức ẩm thực độc đáo mà còn có nhiều lựa chọn quà mang về vô cùng đặc sắc. Cẩm nang du lịch Cao Bằng gợi ý cho bạn 1 số đặc sản được lòng số đông như miến dong Phia Đén với sợi miến dai, thơm ngọt nguyên chất; thịt bò gác bếp đậm đà hương vị núi rừng; hạt dẻ Trùng Khánh bùi ngậy; cùng những món quà quê dân dã như cốm Trùng Khánh, bánh khảo Thông Huề, tương Mẹc Cảng hay quýt Trà Lĩnh ngọt thanh. Ngoài ra, mác mật - loại gia vị đặc trưng của vùng đất này, măng ớt cay nồng, hay lạp xưởng hun khói đậm đà cũng là những món quà ý nghĩa, tiện lợi và dễ lưu giữ hương vị núi rừng Cao Bằng cho những ai muốn mang về nhà.
Một số lưu ý khi du lịch Cao Bằng
- Chọn địa điểm tham quan phù hợp với thời tiết tại thời điểm đi.
- Tham khảo giá và chọn địa điểm mua đặc sản uy tín để tránh hàng kém chất lượng.
- Nếu không có thời gian, bạn nên đặt tour từ các công ty lữ hành uy tín vì đường xá tại Cao Bằng khá bất tiện
- Mang theo hành trang cần thiết: thuốc xịt côn trùng, thuốc đặc trị, quần áo phù hợp, giày dép, thẻ ATM, tiền mặt, giấy tờ tùy thân, bằng lái xe…
- Bảo vệ môi trường luôn sạch, nhất là khi thăm quan các di tích tự nhiên
- Chuẩn bị quần áo phù hợp thời tiết, ưu tiên quần áo ấm giữ nhiệt cho mùa đông lạnh 3-4 độ C.
- Mang thêm áo mưa, nón, áo bông, bản đồ và các vật dụng dự phòng khác nhất là khi di chuyển vào sâu trong rừng núi
- Mang đầy đủ giấy tờ tùy thân vì Cao Bằng là vùng biên giới quan trọng.
- Lưu ý khi di chuyển trên đường đèo: cần tay lái vững, trang bị bảo hộ và kiểm tra xe kỹ lưỡng.
- Tìm hiểu phong tục tập quán địa phương để tránh vi phạm kiêng kỵ, giúp chuyến đi ý nghĩa hơn.
Chuyến đi Cao Bằng sẽ càng hấp dẫn và trọn vẹn nếu bạn có trong tay cẩm nang du lịch Cao Bằng đầy đủ phía trên. Hy vọng bạn sẽ sớm có những kỷ niệm thật đẹp tại miền núi non hùng vĩ ẩn chứa những kí ức khó phai của dân tộc.
Linh Meo
