Banner 01
Banner 02

Những cơn bão nhiệt đới từng không hề được theo dõi

Chủ nhật, 13/01/2019, 14:46 GMT+7
Nghe thật khó tin nhưng những cơn bão nhiệt đới hình thành ở vùng biển rộng hơn 2,5 triệu km² từng không được Cơ quan Khí tượng chính thức nào giám sát. Câu chuyện hi hữu này đã xảy ra với các trận bão trên Địa Trung Hải…

Tính từ năm 1948 – 2011, người ta đã ghi nhận khoảng 99 cơn bão xuất hiện trên Địa Trung Hải, gọi đúng hơn là các lốc xoáy nhiệt đới Địa Trung Hải. Đây thực sự là một hiện tượng thiên nhiên khác thường bởi vị trí địa lý của vùng biển này nằm ở vĩ độ khá cao so với những nơi các trận bão vùng nhiệt đới sinh ra. Tuy nhiên, chính đặc điểm này khiến chúng trở nên đặc biệt và giúp các nhà khoa học phát hiện nhiều thông tin giá trị.

Những cơn bão nhiệt đới từng không hề được theo dõi
Vị trí Địa Trung Hải nằm ở vĩ độ khá cao, khoảng 30 độ Bắc (Ảnh minh họa thời tiết xấu tại Nam Âu)

Bão nhiệt đới Địa Trung Hải (trong tiếng Anh là Medicanes) xuất hiện ở vùng biển cận nhiệt đới, mang bản chất lõi không khí nóng ẩm, tạo ra gió mạnh, mưa lớn. Lốc xoáy Địa Trung Hải có đặc điểm tương đồng với những cơn bão vùng nhiệt đới như mắt bão lộ ra khi đạt cường độ mạnh, mây giông dạng xoắn, cuộn tròn xung quanh tâm bão. 

Tuy vậy, lốc xoáy nhiệt đới Địa Trung Hải vẫn có nhiều nét khác biệt. Thứ nhất, nhìn chung, tần suất hình thành không nhiều như các cơn bão nhiệt đới chúng ta đã biết. Hai là, bão nhiệt đới vùng Địa Trung Hải có thể xuất hiện kể cả nhiệt độ mặt nước biển dưới 26 °C. Vì thế, chúng có thể hình thành trong suốt cả năm, nhưng khả năng cao khoảng từ tháng 9 đến tháng 1 năm sau.

Những cơn bão nhiệt đới từng không hề được theo dõi
Ảnh mây vệ tinh hoàn lưu cơn bão ở phía Tây nam bờ biển Hy Lạp

Bão Địa Trung Hải thường xuất hiện khi vùng biển ấm nơi này gặp sự xáo trộn do xuất hiện không khí lạnh. Đây được đánh giá trở thành yếu tố tiên quyết cho việc hình thành bão ở biển Địa Trung Hải, cũng giống như, các cơn bão vùng nhiệt đới cần yếu tố gió đứt thấp.

Trên Địa Trung Hải rộng lớn, 2 khu vực được ghi nhận thường khởi phát những cơn lốc xoáy nhiệt đới gồm, vùng biển Ionia (giữa Hy Lạp – Ý) và xung quanh quần đảo Balearic (Tây Ban Nha). Tuy nhiên, sức mạnh và kích thước hoàn lưu của những lốc xoáy Địa Trung Hải bị hạn chế bởi vùng biển kín. Những cơn lốc xoáy này có thể chỉ đạt bán kính ảnh hưởng chừng 300 km, nhưng với dân số đông đúc cũng như khách du lịch đổ về các bãi biển Địa Trung Hải, nó vẫn trở nên nguy hiểm khôn lường.

Những cơn bão nhiệt đới từng không hề được theo dõi
Không cần nhiệt độ nước biển ấm như vùng nhiệt đới, chỉ khoảng 27 độ C hoặc thấp hơn đã có thể duy trì sức mạnh khoảng cấp 8 - 9 (theo thang đo bão Việt Nam sử dụng)

Tháng 9/1969, một cơn bão nhiệt đới vùng trung nam Địa Trung Hải đã gây ra lũ lụt nghiêm trọng và khiến 600 người thiệt mang và 250.000 người mất nhà cửa ở Algeria và Tunisia (thuộc châu Phi).

Trong khi, vào tháng 10/1996, nhiễu động nhiệt đới mạnh mang tên Cornelia hình thành ở vùng biển Tyrrhenian (Ý), tạo ra những trận gió 90 km/h (tương đương cấp 10) tại nơi cách mắt bão 100 km, gây ra thiệt hại nặng nề ở quần đảo Aeilian. Còn bão Qendresa (2014) trực tiếp tấn công Malta, cùng sức gió duy trì trong 10 phút đạt 111 km/h và gió giật cực đại 154 km/h (áp suất trung tâm giảm xuống 980 hPa).

Những cơn bão nhiệt đới từng không hề được theo dõi
Vùng biển Địa Trung Hải qua ảnh vệ tinh

Vì những sự khác biệt quá lớn như thế, các cơn lốc xoáy nhiệt đới ở Địa Trung Hải không được phân loại là các lốc xoáy nhiệt đới chính thức và khu vực hình thành của chúng không được giám sát chính thức bởi bất kỳ cơ quan nào dù mối nguy hiểm từ chúng luôn rình rập.

Địa Trung Hải có diện tích khoảng 2,51 triệu km². Chiều dài từ đông sang tây là 4.000 km và chiều rộng trung bình là 800 km. Nhìn chung, biển Địa Trung Hải nông, với độ sâu trung bình khoảng 1.500 m, độ sâu tối đa khoảng 4.900 m tới 5.150 m, tại khu vực phía nam bờ biển Hy Lạp.

Để quan sát ảnh mây vệ tinh một cơn bão xuất hiện tại vùng Địa Trung Hải, mời quý độc giả nhấp vào đây
Ngọc Phan
Theo Báo Du lịch
Ý kiến bạn đọc
Hotline: 1900 1583
Bạn đang ghé thăm website bằng di động?
Hãy bấm vào số điện thoại để gọi nhanh cho chúng tôi.