Banner Chuyến Bay Hồi Hương
Banner Movi
Hà Giang

Mèn mén Hà Giang, món 'cơm vàng' của người H'Mông

Thứ ba, 08/08/2023, 11:13 GMT+7

Tuy ở nơi có địa hình hiểm trở và cuộc sống vất vả, người dân Hà Giang vẫn lưu truyền và phát triển bản sắc văn hoá riêng không lẫn với nơi nào khác. Khi nói về ẩm thực, con người và mảnh đất nơi đây đã tạo nên món ăn mèn mén độc đáo, là cách thể hiện tinh thần bền bỉ và kiên nhẫn của họ. Qua món đặc sản mèn mén Hà Giang, du khách không chỉ thưởng thức hương vị tuyệt vời mà còn cảm nhận được tình cảm chân thành và sức sống mãnh liệt của đồng bào thiểu số này.

test

Hà Giang - một vùng đất với địa hình vô cùng hiểm trở, 3/4 diện tích là núi đá, chính xác như câu nói của những người dân nơi đây: "sống trên đá, chết vùi trong đá". Cuộc sống của đồng bào thiểu số ở đây luôn đối mặt với những khó khăn đáng kể, họ phải trồng ngô trong từng hốc đá suốt cả năm. Ngô trở thành nguồn lương thực chủ yếu của vùng đất này, và chính từ đó, người dân tộc H'Mông đã sáng tạo ra món đặc sản vô cùng độc đáo - mèn mén Hà Giang, một món không thể thiếu trong danh sách thưởng thức của bất kỳ du khách nào khi đặt chân đến nơi đây. Hãy cùng dulichvietnam khám phá món ăn độc đáo này!

 

Mèn mén Hà Giang là món đặc sản độc đáo của người dân tộc H'MôngMèn mén Hà Giang là món đặc sản độc đáo của người dân tộc H'Mông. Ảnh: Hagiangtv

>> Xem thêm: Cẩm nang du lịch Hà Giang 

1. Tất tật về món đặc sản mèn mén Hà Giang

Hà Giang, miền đất thơ mộng nằm tại cao nguyên đá Đồng Văn, không chỉ nổi tiếng với cảnh quan hùng vĩ, mà còn đem đến những trải nghiệm tuyệt vời về ẩm thực độc đáo. Trong số những món đặc sản tinh hoa, không thể không nhắc đến cái tên mèn mén, một món ăn đặc biệt gây ấn tượng.

Nhắc đến món mèn mén người ta không thể không tò mò về nguồn gốc của tên gọi này. Vậy, mèn mén Hà Giang là gì? Thực chất, cái tên “mèn mén” xuất phát từ tiếng Quan Hỏa Trung Quốc, có nghĩa là "bột ngô hấp”. Đúng theo nghĩa đen, đây là món ăn được làm từ bột ngô. Dù dường chỉ có nguyên liệu chính là ngô rất đơn giản, nhưng món ăn này lại khiến du khách trầm trồ bởi hương vị thơm ngon đặc biệt của nó.

 

Mèn mén Hà Giang là món ăn được chế biến từ bột ngô hấpMèn mén Hà Giang là món ăn được chế biến từ bột ngô hấp. Ảnh: Hagiangtv

Vậy tại sao mèn mén lại có hương vị đặc biệt như vậy? Bí quyết nằm ở việc lựa chọn giống ngô tốt nhất, cụ thể là giống ngô địa phương Hà Giang. Không giống ngô nào khác có thể sánh bằng hương vị thơm ngon và đậm đà của giống ngô vùng đất cao nguyên này.

 

Mèn mén Hà Giang là món ăn rất phổ biến và quen thuộc trong cuộc sống của người dân tộc vùng cao.Mèn mén Hà Giang là món ăn rất phổ biến và quen thuộc trong cuộc sống của người dân tộc vùng cao. Ảnh: Hagiangtv

Quá trình chế biến mèn mén Hà Giang không quá phức tạp, tuy nhiên, yêu cầu sự khéo léo và kỹ năng của những người làm nghề. Có thể nói, món ăn này thực sự là một nghệ thuật, chỉ những bàn tay khéo léo và có kinh nghiệm mới làm nên món mèn mén thơm ngon nhất.

 

Quá trình chế biến mèn mén Hà Giang yêu cầu sự khéo léo và kỹ năng của những người làm nghề. Quá trình chế biến mèn mén Hà Giang yêu cầu sự khéo léo và kỹ năng của những người làm nghề. Ảnh: Hagiangtv

Mèn mén Hà Giang không chỉ là một món ăn thông thường, mà nó còn mang giá trị văn hóa sâu sắc của người H'Mông. Thế hệ sau luôn nhận dạy và truyền lại bí quyết chế biến món ăn này, biến nó thành một truyền thống quý giá của vùng cao nguyên.

 

Mèn mén Hà Giang mang giá trị văn hóa sâu sắc của người H'Mông.Mèn mén Hà Giang mang giá trị văn hóa sâu sắc của người H'Mông. Ảnh: Hagiangtv

Nếu bạn đã từng thử qua các loại đặc sản nổi tiếng khác của Hà Giang như rượu ngô, mật ong bạc hà hay rêu nướng, thì đừng bỏ qua cơ hội thưởng thức món mèn mén độc đáo này.

>> Xem thêm: Kinh nghiệm du lịch Hà Giang

2. Hương vị khó quên của món mèn mén Hà Giang

Món mèn mén hà Giang có hương vị thơm dẻo, bùi ngậy và đậm đà. Điều đặc trưng đáng chú ý là món ăn này chỉ thực sự ngon khi còn nóng, nguội đi sẽ không còn đủ hấp dẫn. Khi thưởng thức mèn mén, việc nhai chậm càng tăng thêm vị ngọt thơm đặc trưng của nó.

 

Mèn mén hà Giang có hương vị thơm dẻo, bùi ngậy và đậm đà.Mèn mén hà Giang có hương vị thơm dẻo, bùi ngậy và đậm đà. Ảnh: Hagiangtv

Ở một số tỉnh miền núi phía Bắc, mèn mén thậm chí còn thay thế cơm để trở thành món ăn chính. Vì mèn mén có màu vàng ruộm rất đẹp nên người ta vẫn thường ví món ăn độc đáo này như "cơm vàng" của người H'Mông. Khô nhưng không cứng, dẻo dai nhưng không nát vụn, mèn mén là món ăn lý tưởng trong các bữa cơm thường ngày. Người dân tộc H'Mông thường ăn mèn mén kèm với rau cải để tránh cảm giác khó nuốt. Người ta cũng thường kết hợp mèn mén với tương ớt, đậu xị và rượu ngô, tạo nên hương vị hấp dẫn đầy.

 

Mèn mén Hà Giang thậm chí còn thay thế cơm để trở thành món ăn chính tại nhiều vùng núi phía Bắc.Mèn mén Hà Giang thậm chí còn thay thế cơm để trở thành món ăn chính tại nhiều vùng núi phía Bắc. Ảnh: Hagiangtv

Du khách khi ghé thăm Hà Giang có thể tìm đến các phiên chợ vùng cao như Mường Khương, Bắc Hà, Simacai để thưởng thức món mèn mén ăn cùng thắng cố. Hiện nay, cuộc sống của người H'Mông đã thay đổi tốt hơn, và mèn mén ít xuất hiện trong bữa ăn hàng ngày, dần bị thay thế bằng cơm. Tuy nhiên, mèn mén Hà Giang không chỉ đơn thuần là thức ăn mà còn có ý nghĩa tâm linh sâu sắc đối với người Mông. Vào những dịp lễ tết, ma chay hay cưới xin, mèn mén vẫn là món ăn đặc biệt được dùng làm lễ vật, dâng lên ông bà tổ tiên. Món ăn này mang trong nó tinh hoa văn hóa và truyền thống đậm đà của dân tộc Mông, là điểm đặc biệt thu hút sự chú ý và quan tâm của du khách trong và ngoài nước.

 

Du khách có thể tìm những sạp hàng bán mèn mén Hà Giang tại phiên chợ vùng cao như Mường Khương.Du khách có thể tìm những sạp hàng bán mèn mén Hà Giang tại phiên chợ vùng cao như Mường Khương. Ảnh: Foody

>> Xem thêm:  Tour du lich trong nước

3. Cách nấu mèn mén Hà Giang

Thành phần chính của món ăn này là ngô, chắc chắn không xa lạ với người dân nơi đây. Nhưng điểm đặc biệt là cách họ chế biến và kết hợp ngô với những thành phần khác để tạo nên một món ăn độc nhất vô nhị.

Cách chế biến mèn mén Hà Giang không hề khó, nhưng để có món ăn hoàn hảo với hương vị tuyệt vời, cần sự tinh tế từ những người thợ lành nghề đến từ vùng đất Hà Giang. Ngô tẻ sau khi được tách lõi và xay thành bột được sàng lọc kỹ càng. Bột ngô vừa đạt chất lượng mong muốn, sẽ được pha nước và khuấy đều đến khi bột ngô tơi và được đặt vào chõ gỗ đồ chín trong chảo nước. Việc xay bột ngô thường được thực hiện thủ công bằng cối đá có hai thớt chồng lên nhau, vô cùng nặng nề và khó khăn trong quá trình xử lý. Ngô được xay sạch vỏ trước khi tiến hành xay đến mức bột mịn hoàn hảo.

 

Người H'Mông dùng cối đá xay bột ngô để làm mèn mén Hà Giang.Người H'Mông dùng cối đá xay bột ngô để làm mèn mén Hà Giang. Ảnh: Foody

Hấp mèn mén Hà Giang cũng cần tới hai lần, lần đầu để nước thẩm vào bột ngô, giúp cho bột không bị vón cục; việc tính toán thời gian hấp phải cẩn trọng, bởi ngô già và ngô non yêu cầu thời gian khác nhau. Đối với bột ngô non, chỉ cần chảo nước sôi, hơi nước bắt đầu bốc lên, lúc đó lần hấp đầu tiên đã hoàn tất; còn với ngô già thì phải hấp lâu hơn.

 

Để nấu mèn mén Hà Giang, bột ngô phải trải qua hai lần hấp.Để nấu mèn mén Hà Giang, bột ngô phải trải qua hai lần hấp. Ảnh: Foody

Sau khi hấp lần đầu, bột ngô sẽ được đổ ra khay, trải đều và loại bỏ những mảng ngô già lửa, sau đó tiếp tục đặt ngô vào chõ lần thứ hai để bột chín đều, khi đó mèn mén Hà Giang mới có thể được xem là hoàn tất. Việc chế biến mèn mén, từ khi bắt đầu đến khi hoàn thành, tốn ít nhất 2 đến 3 tiếng, do đó người dân địa phương thường phải dậy sớm từ 4 đến 5 giờ sáng để chuẩn bị. Những người đi làm ruộng sẽ mang mèn mén để ăn sáng và dùng trong bữa trưa.

 

Bột ngô để làm mèn mén Hà Giang là bột ngô tẻ của người H'Mông tại vùng núi Hà Giang.Bột ngô để làm mèn mén Hà Giang là bột ngô tẻ của người H'Mông tại vùng núi Hà Giang. Ảnh: Foody

Món mèn mén khi chín sẽ tỏa hương thơm, vị bùi ngọt đậm đà. Để tận hưởng hương vị tuyệt hảo này, hãy thưởng thức từ từ, nhai kỹ. Mèn mén Hà Giang khá khô và dẻo, nên thường được ăn kèm với canh rau cải hoặc đậu chúa để không gặp khó khăn khi nuốt. Tại các chợ phiên, mèn mén thường được phục vụ cùng với thắng cố. Nếu không ăn mèn mén, không thể thiếu ớt nướng, vì người dân ở vùng cao thường ăn ớt để chống rét; ớt càng cay càng tốt, và loại ớt thóc, quả nhỏ như hạt thóc, được nướng và giã nhuyễn cùng với muối, làm tăng thêm hương vị khi ăn kèm mèn mén.

 

Thưởng thức mèn mén Hà Giang tại các phiên chợ vùng cao.Thưởng thức mèn mén Hà Giang tại các phiên chợ vùng cao. Ảnh: Foody

Hãy ghé thăm và thưởng thức món mèn mén Hà Giang, để cảm nhận hương vị và tâm hồn của con người của vùng đất cao nguyên lộng gió này. Tại nơi đây, bạn sẽ được đón tiếp bằng sự chân thành và ấm áp của những người dân thiểu số, và bát mèn mén vàng ruộm, dẻo thơm những trải nghiệm tuyệt vời và khó quên.

 

Thưởng thức món mèn mén Hà Giang và cảm nhận hương vị của vùng đất cao nguyên lộng gió.Thưởng thức món mèn mén Hà Giang và cảm nhận hương vị của vùng đất cao nguyên lộng gió. Ảnh: Foody

>> Xem thêm: Xả stress, tránh nóng ở thác Du Già Hà Giang

An

Theo Báo Thể thao Việt Nam